Էրդողանը 2028-ին կարող է երրորդ անգամ առաջադրվել նախագահի պաշտոնում

Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը 2028 թվականի ընտրություններում երրորդ անգամ անընդմեջ առաջադրվելու հնարավորություն կունենա՝ սահմանադրությամբ սահմանված բացառիկ կարգով։ Այս մասին «Անադոլու» գործակալությանը հայտնել է Թուրքիայի նախագահի գլխավոր խորհրդական և նախագահի աշխատակազմի իրավական քաղաքականության խորհրդի փոխնախագահ Մեհմեդ Ուչումը։

Նա պարզաբանել է, որ խորհրդարանի և նախագահի հաջորդ ընտրությունների պլանային ամսաթիվը պետք է համարել 2028 թվականի մայիսի 7-ը, այլ ոչ թե մայիսի 14-ը, ինչպես պնդում են որոշ վերլուծաբաններ։ «Ընտրությունները պետք է տեղի ունենան [նախագահի և խորհրդարանի] հնգամյա լիազորությունների ժամկետի ավարտից առաջ։ Քանի որ վերջին համընդհանուր ընտրությունները կայացել են 2023 թվականի մայիսի 14-ին, հաջորդները տեղի կունենան 2028 թվականի մայիսի 14-ին նախորդող կիրակի օրը՝ այսինքն՝ 2028 թվականի մայիսի 7-ին»,- նշել է Ուչումը։

Նա հիշեցրել է, որ ներկայումս քննարկվում է ընտրությունները ավելի վաղ՝ 2028 թվականի ապրիլի 16-ին անցկացնելու տարբերակը։ «Մեր առաջարկած 2028 թվականի ապրիլի 16-ի ամսաթիվը քաղաքական և սոցիալական առումով «արտահերթ ընտրություններ» չէ։ Սա պարզապես նախատեսված ընտրությունները երեք շաբաթով շուտ տեղափոխելն է։ Այս որոշումը կայացնում է խորհրդարանը»,- հայտնել է նախագահի խորհրդականը։

Այդ դեպքում, ըստ նրա, սահմանադրությունը Էրդողանին, ով արդեն անընդմեջ երկու առավելագույն ժամկետ պաշտոնավարել է, իրավաբանական իրավունք է տալիս երրորդ անգամ առաջադրել իր թեկնածությունը։ «Սահմանադրությունը սահմանում է նախագահական երկու ժամկետի սահմանափակում։ Այս կանոնից կա մեկ բացառություն. եթե խորհրդարանը որոշում է կայացնում նոր ընտրություններ անցկացնել նախագահական երկրորդ ժամկետի ընթացքում, ապա երկու ժամկետ ծառայած անձը կարող է առաջադրվել երրորդ անգամ։ Իրավաբանորեն դա կոչվում է թեկնածության բացառիկ առաջադրում»,- ասել է նա։

Միաժամանակ Ուչումը կոչ է արել ճիշտ հասկանալ նման իրավիճակը և դրանում չփնտրել սահմանադրության տեքստը շահարկելու փորձեր։ Նա նաև հիշեցրել է, որ քվեարկության ամսաթիվը մի քանի շաբաթով տեղափոխելու պրակտիկան Թուրքիայում կիրառվել է նախորդ տարիներին, և դա չի նշանակել արտահերթ ընտրությունների անցկացում։ Խորհրդարանի համապատասխան որոշումը, ըստ նրա, «պարտադիր չէ, որ կապված լինի որևէ բացառիկ հանգամանքի» կամ երկրում արտակարգ իրավիճակի հետ։

«Կարելի է վստահությամբ սպասել, որ հաջորդ համընդհանուր ընտրությունները տեղի կունենան 2028 թվականին նախատեսված ժամկետներում, սակայն կտեղափոխվեն մի փոքր ավելի վաղ ամսաթվի։ Այս ընտրությունները մեր նախագահ Էրդողանին հնարավորություն կտան վերջին անգամ առաջադրվել պաշտոնում՝ սահմանադրության դրույթին համապատասխան»,- ամփոփել է նա։