Փորձ է արվում, որ հայ մարդը կենտրոնանա իր կենցաղային խնդիրների վրա ու հրաժարվի պատմական գաղափարներից. իրանցի կովկասագետը՝ հայերի մասին

Թեհրանի համալսարանի Կովկասագիտության կենտրոնի տնօրեն Ջաֆար Խաշեհը Թեհրանում «Հայլուրի» թղթակցի հետ զրույցում անդրադարձել է հայ ժողովրդին առնչվող մի քանի հարցերի: Խաշեհը նախ անդրադարձել է հայի ինքնության գիտակցությանը.

«Կարևոր փոփոխություններից մեկը վերաբերում է անձի ինքնությանը։ Նախկինում հայ մարդն իր ինքնությունը մեծապես կապում էր Հայոց ցեղասպանության հիշողության և Արցախի հետ։ Այսօր, իմ կարծիքով, այդ ինքնությունը նույնպես վերաիմաստավորելու փորձ է արվում։ Փորձ է արվում, որպեսզի հայ մարդն առավելապես կենտրոնանա իր կենցաղային և կենսական խնդիրների վրա ու աստիճանաբար հրաժարվի պատմական գաղափարներից։ Բարեկեցությունն ու հանգիստ կյանքը ներկայացվում են որպես առաջնային արժեքներ։ Մենք չենք ասում, որ դրանք կարևոր չեն, սակայն խնդիրն այն է, որ հայրենիքի և կենցաղի արժեքները ներկայացվում են որպես իրար հակասող երևույթներ, մինչդեռ դրանք չպետք է հակադրվեն։ Նախկինում Հայաստանը ընկալվում էր ոչ միայն որպես պետություն, այլև որպես պատմամշակութային արժեք»,- ասել է Խաշեհը՝ այնուհետև անդրադառնալով Հայաստանի արտաքին քաղաքականությանը.

«Ինչ վերաբերում է արտաքին քաղաքականությանը, ես համաձայն չեմ այն գնահատականների հետ, թե Հայաստանը դարձել է հակառուսական և արևմտամետ։ Իմ կարծիքով՝ նպատակը ոչ թե մեկ ուժային կենտրոնից անկախանալն է, այլ միաժամանակ մի քանի ուժային կենտրոններից կախվածություն ունենալը։ Սա համապատասխանում է լիբերալ քաղաքականության այն պատկերացմանը, ըստ որի՝ ժամանակակից աշխարհում ոչ մի պետություն լիովին անկախ չէ։ Սակայն նման մոտեցման վտանգն այն է, որ ազգերը կարող են աստիճանաբար զրկվել այն գաղափարախոսությունից, որն ապահովում է նրանց կենսունակությունն ու զարգացման ուղղությունը։ Ազգը, որը կտրվում է իր պատմությունից, կարող է շատ արագ կորցնել իր դիմագիծը և նույնիսկ կանգնել գոյաբանական վտանգների առաջ։ Հայ ժողովրդի համար կարևոր է պահպանել հավասարակշռությունը հիմնարար ազգային արժեքների և բարեկեցիկ կյանքի ձգտման միջև։ Հույս ունեմ, որ այդ հավասարակշռությունը կգտնվի, քանի որ հակառակ դեպքում դա կարող է նշանակել հրաժարում ազգային պետության գաղափարից»,- ասել է իրանցի գիտնականը: 

Նա ղեկավարում է Թեհրանի կովկասագիտության կենտրոնը և զբաղվում է Հարավային Կովկասի, Իրանի հարևանության և տարածաշրջանային քաղաքականության ուսումնասիրություններով։ Նա մի քանի անգամ եղել է Հայաստանում, հանդիպումներ է ունեցել փորձագիտական շրջանակների հետ և մասնակցել հայ-իրանական գիտական համագործակցության ծրագրերին։ 2022 թվականին նրա գլխավորած պատվիրակությունն այցելել է Երևան՝ քննարկելու տարածաշրջանային զարգացումները և հետագա համագործակցությունը։