Լրահոս

2008 թվականի մարտի մեկի իրադարձությունները հանրային օրակարգում այլևս հիշվելու են Ղազախստանում վերջերս տեղի ունեցած իրադարձությունների և դրանում այս իշխանությունների վարքագծի համատեքստում, «Հանրային օրակարգ» թեմայով քննարկմանն ասաց ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Արամ Վարդևանյանը։ Ղազախստանում ցուցարարները զինվել էին «Մոլոտովի կոկտեյլներով», քարերով, երկաթյա ձողերով, հարվածում էին ոստկաններին, գրոհում էին պետական շենքերը, խանութները, այլ կառույցներ, ինչը, Վարդևանյանի խոսքով, շատերի մոտ դեժավյու առաջացրեց, թե ինչ էր տեղի ունենում 2008 թվականին Հայաստանում։ «Շատ հետաքրքիր էր, որ այն ժամանակ ընդդիմադիր, այժմ բարձրաստիճան պաշտոնյա Նիկոլ Փաշինյանը, օրինակ, կոչով չէր դիմում ղազախ ժողովրդին՝ ասելով, որ վերցրեք ոստիկանների ձեռքից մահակները, զինվեք «Մոլոտովի կոկտեյլներով» և դրա պայմաններում, օրինակ, իր հոգին փառավորվում էր։ Նման որևէ կոչ չլսեցինք նրանից, հակառակը, տեսանք նույնիսկ ՀՀ ԶՈՒ-ի ներգրավումը, մասնակցությունը Ղազախստանում տեղի ունեցող իրադարձություններին», - ասաց Արամ Վարդևանյանը։ Նա նաև շեշտեց՝ «այդ գործողություններով մարտի 1-ի վերաբերյալ այլևս որևէ խոսք չեք լսելու»։ Պատգամավորը կարծիք հայտնեց, որ Հայաստանի Հանրապետության Գլխավոր դատախազության մոտ էլ ընկալումների փոփոխություն է տեղի ունեցել։ «Ինձ շատ հետաքրքիր է՝ արդյոք ՀՀ գլխավոր դատախազ Արթուր Դավթյանը որոշակի կոմունիկացում կատարել է ԱՊՀ երկրների իր գործընկերների հետ՝ սահմանադրական կարգը ենթադրաբար տապալելու մասով քրեական հետապնդում հարուցելու Տոկաևի և այլ անձանց նկատմամբ, որովհետև չէ՞ որ ստացվում է, որ եթե Հայաստանում ոստիկաններին հարվածում են, ընդհուպ հանգեցնում են ոստիկանների մահվան (2008թ․ մարտի 1-ին Հայաստանում երկու ոստիկան է զոհվել-խմբ․), դա ՀՀ գլխավոր դատախազության կողմից սահմանադրական կարգի տապալում էր որակվում։ Հետաքրքիր է՝ նրանց մոտ է՞լ է այդ իրադարձությունների ընկալման տեսանկյունից որոշակի փոփոխություն եղել։ Ես, օրինակ, համոզմունք ունեմ, որ, այո», - շեշտեց «Հայաստան» խմբակցության պատգամավորը։

Միացյալ Նահանգները Եվրոպայի տարբեր երկրներում տեղակայել է իր միջուկային սպառազինությունը, ժամանակն է, որ այն տուն վերադարձվի, հայտարարել է ՌԴ արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Լավրովը։ Նրա խոսքով՝ Ուկրաինայում տեղի ունեցող ողբերգությունը հետևանքն է այն վերաբերմունքի, որ ունեցել են արևմտյան հովանավորներն այդ երկրում գործող հանցագործ ռեժիմի նկատմամբ։

ԵԽԽՎ հայկական պատվիրակության ղեկավար Էդուարդ Աղաջանյանը հաստատեց, որ Հայաստանը դեմ է քվեարկել Ռուսաստանի ներկայացվածությունը ԵԽ-ում դադարեցնելուն։ Աղաջանյանն այսօր լրագրողների հետ զրույցում հայտնեց այդ մասին` խոսելով քվեարկության մասին։ Նախօրեին Եվրոպայի խորհրդի նախարարների կոմիտեն կասեցրել է Ռուսաստանի իրավունքը՝ ներկայացված լինել կազմակերպությունում: ԵԽ պաշտոնական կայքը հայտնել էր` այս որոշումը նշանակում է, որ ՌԴ-ն շարունակում է մնալ կազմակերպության անդամ և որոշ կոնվենցիաների միացած երկիր, այդ թվում՝ Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի։ «Մեր դիրքորոշումը կայանում է նրանում, որ այս կոնֆլիկտը պետք է լուծվի դիվանագիտական ճանապարհով։ Իսկ որպեսզի դիվանագիտական ճանապարհով խնդիրը լուծվի, դիվանագիտական խողովակները, բնականաբար, պետք է առկա լինեն»,–ասաց Աղաջանյանը։ Նրա խոսքով` որքան դիվանագիտական խողովակները կտրվեն, պակասում է հավանականությունը հենց դիվանագիտական ճանապարհով լուծելու հավանականությունը։ Հենց այս համատեքստում է, ըստ Աղաջանյանի, ՀՀ–ն դեմ քվեարկել Ռուսաստանի ներկայացվածությունը ԵԽ-ում դադարեցնելուն։

ԵԱՀԿ հատուկ դիտորդական առաքելության բոլոր դիտորդները լքել են Դոնեցկի և Լուգանսկի Ժողովրդական Հանրապետությունների տարածքը, նրանք այժմ մեկնել են Ռուսաստան, գրում է «Ինտերֆաքս»-ը։ «ԵԱՀԿ դիտորդներով շարասյունը մի քանի ժամից կժամանի Դոնի Ռոստով, նրանք այստեղ կմնան որոշ ժամանակ, խոսքը մոտ 150 մարդու մասին է», - նշվում է աղբյուրում։ Նրա խոսքով՝ հայտնի չէ, թե որքան ժամանակ կմնան դիտորդները Ռուսաստանում։ Ավելի վաղ հաղորդվել էր, որ ԵԱՀԿ բոլոր դիտորդները ՌԴ սահմանի Ուսպենկա անցակետով լքում են ԴԺՀ-ի տարածքը։ Հաղորդվել է նաև, որ Ուկրաինայում ԵԱՀԿ դիտորդական առաքելության անդամները տարհանվելու են Մոլդովա։

Նուբարաշենի աղբավայրի դիմաց՝ ժողովրդին հայտնի Սովետաշենի գերեզմանների որոշ հատվածներում, հանգուցյալների դագաղները հայտնվել են դրսում, այդ մասին մի քանի օր է, ինչ ահազանգեր է ստանում shamshyan.com-ը։ Ըստ աղբյուրի՝ նշված հատվածում գերեզմանների մեծ մասը համարակալված է, և թափված են մարդկային ոսկորներ, հավանաբար թափառող շների կամ այլ կենդանիների կողմից է այդ ամենը արվել, ու հիմա, եթե պատկան մարմինները հետևություններ չանեն, օրերը տաքանալուն պետ այդ հատվածում տիրելու է սարսափելի վիճակ։

Դատավոր Աննա Դանիբեկյանի նախագահությամբ քննվող ենթադրյալ կաշառքի մասին քրգործն ընդմիջվեց մեկ ժամով։ Գործով անցնող ՀՀ նախկին փոխվարչապետ, «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Արմեն Գևորգյանը չի կարողացել ներկայանալ այսօրվա դատական նիստին, քանի որ մասնակցում է ԱԺ քառօյայի աշխատանքներին։ Գևորգյանի պաշտպան Լուսինե Սահակյանը տեղեկացրեց դատարանին այդ մասին՝ խնդրելով պատգամավորի բացակայությունը համարել հարգելի։ Բացի այդ պատգամավորն ինքը տեղեկացրել է դատարանին, որ մարտի 14-15-ին տեղի են ունենալու ԵԽԽՎ արտահերթ լիագումար նիստեր՝ կապված Ուկրաինայում ստեղծված իրավիճակի հետ։ Գևորգյանը խնդրել է դատավորին, հերթական դատական նիստը նշանակելիս, հաշվի առնել որ այդ օրերին նա մասնակցելու է ԵԽԽՎ նիստերին և չի կարող ներկայանալ դատարան։ Դատարանը գտավ, որ հնարավոր չէ Արմեն Գևորգյանի բացակայությամբ քննարկել մինչ այդ ներկայացված որևէ միջնորդություն կամ վերսկսել Հայկ Ալումյանի ներկայացված՝ ՍԴ դիմելու միջնորդության քննությունը և հայտարարեց ընդմիջում՝ պարզելու, թե երբ Գևորգյանը կկարողանա ներկայանալ։

Շախմատի միջազգային ֆեդերացիան՝ ՖԻԴԵ-ն, հրապարակել է մարտ ամսվա դասակարգման աղյուսակը։ Հայաստանի շախմատի հավաքականի ներկայացուցիչներ Գաբրիել Սարգսյանը 56-րդն է, իսկ Հրանտ Մելքումյանը` 95-րդը: ԱՄՆ-ը ներկայացնող Լևոն Արոնյանը և Սամուել Սևյանը զբաղեցնում են համապատասխանաբար 4-րդ և 49-րդ տեղերը։ Լավագույն հնգյակում ընդգրկվել են Մագնուս Կարլսենը, Ալիռեզա Ֆիրուջան, Դին Լիժենը, Լևոն Արոնյանն ու Ֆաբիանո Կարուանան։

Բելառուսի և Թուրքիայի նախագահներ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն և Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը քննարկել են Ուկրաինայում ստեղծված իրավիճակը, այս մասին հայտնում է Էրմենիհաբերը։ Կողմերը հանգամանորեն քննարկել են ռուսական ռազմական միջամտությունը և ուկրաինական վերջին զարգացումները, այդ թվում փետրվարի 28-ին Բելառուսում մեկնարկած ռուս-ուկրաինական բանակցությունները։ Էրդողանը հայտարարել է, որ պատրաստ է «ամեն կերպ նպաստել Ուկրաինայի հակամարտության կարգավորմանը», Լուկաշենկոն իր հերթին նշել է, որ այդ դիրքորոշումն ամբողջությամբ համընկնում է Մինսկի հետ։ Կողմերը նաև քննարկել են Արևմուտքի կողմից Բելառուսի ու Ռուսաստանի նկատմամբ կիրառվող պատժամիջոցները: Նշենք, որ Թուրքիայի կառավարության նիստի ավարտից հետո Էրդողանը հայտարարել է․ «Անկարան անընդունելի է համարում Ռուսաստանի սկսած հարձակումը Ուկրաինայի վրա»: Նաև նշել է, որ իրենք բարձր են գնահատում «Ուկրաինայի կառավարության և ժողովրդի պայքարը»:

Դոնեցկից հայտնում են, որ այսօր Մարիուպոլի շրջափակումն ամբողջությամբ կավարտվի, այն օղակի մեջ կառնվի: Մարդասիարական երկու միջանցք են բացելու, որ բնակիչները կարողանան դուրս գալ:

ՀՀ ԶՈւ–ի և այլ զորքերի զորամասերում արձանագրվել է հանցագործության 2072 դեպք. 2020թ. համեմատ ԶՈւ-ում հանցագործությունները նվազել են 944 դեպքով կամ 31.2%-ով: Այսօր դատախազությունում տեղի ունեցած խորհրդակցության ժամանակ տեղեկությունը հայտնել է ՀՀ զինվորական դատախազ, ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Վահե Հարությունյանը։ Նա հայտնել է նաև, որ նախորդ տարի ԶՈւ–ում առանձնապես ծանր հանցագործությունները նվազել են 34.8, ծանր հանցագործությունները՝ 74,39%-ով։ «Առանձնապես ծանր հանցագործություններից սպանության 10 դեպքը կատարվել է հակառակորդի կողմից, իսկ 4-ը ԶՈւ-ում ներքին սպանություններ են։ Բացի այդ, հակառակորդի կողմից կատարվել է սպանության 40 փորձ, 11 դեպք է եղել ռազմական դրության ժամանակ պետի, իսկ 10՝ ստորադասի նկատմամբ բռնի գործողություններ կատարելու»,–հայտնել է Հարությունյանը։ Բացի այդ, նախորդ տարի 280 դեպք էլ առնչվել է ռազմական դրության ժամանակ զորամասը կամ ծառայության վայրն ինքնակամ թողնելուն, իսկ 11-ը՝ հակառակորդի կողմից պետության տարածքային ամբողջականությունը խախտելուն: 2021թ. ընթացքում ծառայության հետ կապված մահացել է 42 զինծառայող (2020թ.՝ 46), որից 19-ը՝ հակառակորդի կողմից հրադադարի ռեժիմի խախտման հետևանքով: ՀՀ գլխավոր դատախազ Արթուր Դավթյանը նշել է, որ թեև ԶՈւ-ում քրեական ենթամշակույթին բնորոշ մտածողությունից ածանցվող հարաբերությունների դեմ պայքարը տվել է որոշակի արդյունքներ, սակայն խնդիրը դեռ առկա է: Դավթյանն անընդունելի է համարել հատկապես պատերազմից հետո բանակում կոռուպցիոն դրսևորումների շարունակումը: Նշենք, որ ՀՀ ԶՈւ և այլ զորքերի զորամասերում 2021թ. արձանագրված կոռուպցիոն բնույթի հանցագործությունների դեպքերից 192-ով հարուցվել են քրգործեր: Ժամկետային զինծառայողը մահացել է մարտական հենակետում ստացած վիրավորումից. ՊՆ ՀՀ գլխավոր դատախազը նշել է, որ թեև նախընթաց շրջանում եղել են զինված ուժերի մարտունակության դեմ ներքին հանցագործությունների առանձին գործերով առանձին անձանց քրեական հետապնդման ենթարկելու դեպքեր, սակայն ընդհանուր արդյունքները չեն կարող բավարար համարվել: Գլխավոր դատախազը կոնկրետ պահանջներ է դրել նաև Ադրբեջանի ռազմաքաղաքական ղեկավարության և ԶՈւ-ի կողմից կատարված միջազգային հումանիտար իրավունքի կոպիտ խախտումների, պատերազմական հանցագործությունների վերաբերյալ քննվող մեծածավալ քրեական գործի առնչությամբ: Նա նաև նշել է, որ առաջիկայում նախաձեռնելու է ՀՀ ՊՆ-ի հետ խորհրդակցությունների շարք։

Սումգայիթում և Բաքվում հայերի ջարդերն ուղղակի հետևանք էին Ադրբեջանի իշխանությունների բազմամյա չար, ռասիստական հակահայկական քարոզչության, որը հիմք դրեց Ադրբեջանի հայ բնակչության նկատմամբ անմարդկային վերաբերմունքի և զանգվածային բռնությունների: Ադրբեջանի իշխանությունները ջանքեր չեն գործադրել մեղավորներին պատժելու համար, փոխարենը փորձել են կոծկել վայրագությունները և ժխտել իշխանությունների դերը հայերի դեմ հարձակումների հրահրման գործում։ Այդ մասին ասված է Սումգայիթի և Բաքվի ջարդերի տարելիցի վերաբերյալ ԱՄՆ կոնգրեսական Ադամ Շիֆի հայտարարության մեջ: Կոնգրեսականն ընդգծել է, որ նույնը տեղի ունեցավ ավելի քան երեք տասնամյակ անց՝ 44-օրյա պատերազմի ընթացքում: Նա նշել է, որ այսօր էլ Հայաստանի և Արցախի ժողովրդի դեմ Ադրբեջանի ագրեսիան շարունակվում է։ «Հայ զինվորները նախկինի պես ապօրինի կալանքի տակ են և կտտանքների են ենթարկվում, իսկ հազարավոր խաղաղ բնակիչներ դեռևս ապրում են վտանգի մեջ: Ադրբեջանի վերահսկողության տակ անցած հայկական կրոնական և մշակութային օբյեկտները մշտական սպառնալիքի տակ են»,- նշված է Շիֆի հայտարարության մեջ։ Կոնգրեսականի խոսքով՝ երբ ագրեսիան ու ատելությունը դառնում են անվերահսկելի, նման հետևանքներն անխուսափելի են: «Հենց այդ պատճառով Միացյալ Նահանգները պետք է լիարժեք կատարի ամբողջ աշխարհում ժողովրդավարության և խաղաղության պաշտպանի իր դերը։ Մենք չպետք է թուլացնենք մնացած հայ ռազմագերիների և պահվող քաղաքացիական անձանց անվտանգ և անվերապահ ազատ արձակման պահանջը, շարունակենք կոչ անել դադարեցնել Ալիևի ռեժիմին ԱՄՆ-ի օգնությունը և առավել ակտիվ ջանքեր գործադրենք Հայաստանում ժողովրդավարության և ազատ, անկախ Արցախին աջակցելու ուղղությամբ»,- նշել է Շիֆը:

Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն հայտարարել է, որ ՀՕՊ միջոցները պատրաստականության աստիճանի են բերվել ՌԴ ԶՈւ թիկունքին ուղվված հնարավոր հարվածը կանխելու համար։ Տեղեկությունը հայտնում է Sputnik Բելառուսը։ «Այլ կերպ մենք չենք կարող։ Մենք մշտապես արևմտյան գործընկերներից սադրանքներ ենք սպասում։ Մե՛կ քաղաքականության, մե՛կ տնտեսության մեջ, մե՛կ ռազմական ոլորտում»,– նշել է Լուկաշենկոն։

Ազգային ժողովի «Պատիվ ունեմ» խմբակցության պատգամավոր Թագուհի Թովմասյանն այսօր անդրադարձավ հավկիթի շուկայում տիրող իրավիճակին: Պատագամվորն ասաց, թե «Շիրակ» թռչնաֆաբրիկան իջեցրել է ձվի գինը ու հավկիթը վաճառվում է 30-ից 35 դրամով, սակայն դրա արդյունքում տուժում են փոքր ընկերությունները: «Ինձ քիչ առաջ տեղեկացրեցին, որ «Լուսակերտ» թռչնաբաբրիկան Նոր գեղի համայնքում այսօր բաժանելու է իր ութ հազար հավն ու փակվելու է. 88 աշխատող մնում է անգործ: Արդյոք սա ազատ, արդար ու թափանցիկ մրցակցության դրսևորում է, երբ ավելի խոշոր ընկերությունը դեմպինգ է անում ու փոքր ընկերությունները դրանից խեղճանում են», - հայտարարեց Թովմասյանը: Նա, դիմելով Մրցակցության պաշտպանության հանձնաժողովի նախագահ Գեղամ Գևորգյանին, ասաց, որ «Աշտարակ» ընկերությունը դիմել է այս հարցով, որ հանձնաժողովը վերաբերմունք արտահայտի, բայց հանձնաժողովը շարունակ ուսումնասիրում է: «Ու մինչև դուք ուսումասիրում եք խնդիրը, այդ ընթացքում ընկերություն է փակվում», - նշեց պատգամավորը: Գեղամ Գևորգյանն էլ հայտարարեց, թե «Շիրակ» թռչնաֆաբրիկայի շեմը 10 տոկոսին էլ մոտ չէ ու չի կարող դեմպինգ իրականացնել: «Եթե շուկան չկայացավ, այս խնդիրները լինելու են, շղթա է գործում՝ մի սուպերմարկետում գինն իջնում է, մյուս տնտեսվարողները ևս սկսում են գինը իջեցնել: Չի կարող շուկայում 4 կամ 5 տոկոս ունեցող տնտեսվարող սուբյեկտը իրականացնել դեմպինգ», - նշեց նա:

Մենք պետք է, հավանաբար, ամեն ինչ սկսենք զրոյից։ Պետք է իսկապես որակապես նոր խնդիր դնենք մեր ազգի և մեր պետության առջև։ Դրան կարելի է հասնել, նաև այլ երկրների պատմությունն է դրա մասին խոսում։ Շատ ամբիցիոզ, շատ դժվար իրագործելի է, բայց իրագործելի է, «Հայկական օրակարգ, հետպատերազմյան անելիքներ» թեմայով քննարկմանն ասաց արդարադատության նախկին նախարար, ՀՀԿ փոխնախագահ Դավիթ Հարությունյանը։ Հետպատերազմյան իրականությունում հայկական պետությունն ու պետականությունը պահպանելու, այն ազգային շահերի վրա առաջ տանելու գործն, ըստ Դավիթ Հարությունյանի, կախված է հասարակությունից, որին պետք է ակտիվացնել։ Այս հարցում, նրա խոսքով, պետք է որակապես նոր ճանապարհ ընտրենք։ «Ո՞րն է ուղին։ Առաջինը՝ շեշտադրումը պետք է լինի երիտասարդների վրա։ Երկրորդը նրանց ակտիվացնելն է։ Ոչ թե քաղաքական նոր կուսակցություն հիմնելը, այլ նրանց դարձնելը սեփական երկրի ճակատագրի նկատմամբ ոչ անտարբեր և ոչ հարմարվող, չընդունող այսօրվա իրողությունը։ Եթե մենք այդ ամբիցիան կարողանանք արթնացնել, վստահեցնում եմ՝ մնացած պրոցեսը զարգանալու է ինքնուրույն», - ասաց նա։ Դավիթ Հարությունյանն ընդգծեց՝ երիտասարդների շրջանում բազմաթիվ կայացած մասնագետներ, փորձագետներ կան, նրանք պետք է հանդիպումներ կազմակերպեն հասարակության հետ, ակտիվացնեն նրան։ «Անհրաժեշտ է հասարակության ընդամենը 2 տոկոսի ակտիվություն։ 2 տոկոս, բայց պայքարող, տեսլական ունեցող հանրությունը, բնականաբար, հաղթելու է և շարժվելու է առաջ», - ասաց Դավիթ Հարությունյանն ու շեշտեց՝ սա չպետք է լինի կուսակցական շարժում։

Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն խոսել է իր պետության տարածքում փետրվարի 28-ին կայացած ռուս–ուկրաինական բանակցություններին։ Տեղեկությունը հայտնում է Sputnik Բելառուսը։ «Եթե պատմենք, թե ինչպես ենք կազմակերպել այդ բանակցությունները, իսկական թրիլեր է... Բանակցողները պարզապես կեցցեն, նրանք հիասքանչ էին։ Արեցին ավելին, քան հնարավոր էր։ Նրանք 5 ժամվա ընթացքում գերազանց կատարեցին իրենց աշխատանքն առաջին փուլում»,– ասել է Լուկաշենկոն։ Նրա խոսքով` բանակցություններին զգուշավոր լավատեսությամբ է պետք վերաբերվել, կողմերը պայմանավորվել են շարունակել երկխոսությունը, բայց այս անգամ` արդեն Լեհաստանի և Բելառուսի սահմանին։

Հավանակությունը շատ-շատ մեծ է, որ այս իշխանությունների օրոք և այս իշխանությունների գործողություններն այլևս երբեք հնարավորություն չեն տա իրավապահ մարմիններին բացահայտելու Մարտի 1-ի գործը, լրագրողների հետ ճեպազրույցում ասաց Աժ «Պատիվ ունեմ» խմբակցության ղեկավար Արթուր Վանեցյանը։ Անդրադառնալով դիտարկմանը, թե Ռոբերտ Քոչարյանի կալանավորումը և մնացած քաղաքական հետանդումները կատարվել են Մարտի 1-ի գործի բացահայտման ուղղությամբ, Արթուր Վանեցյանն ասաց. «Նիկոլ Փաշինյանը քաղաքական հետապնդումներ սկսել է՝ տարբեր պատճառաբանություններ բերելով, բայց նրա իրական նպատակը եղել իր իշխանությունը պահելը, որը շարունակվում է մինչ օրս։ Տեսնում ենք աննախադեպ ճնշում դատական իշխանության, մամուլի վրա, տեսնում ենք, որ ձերբակալվում է դատավոր, որը կայացրել է ուղղակի իշխանություններին ոչ հաճո, բայց օրինական որոշում»։

ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարար Վահրամ Դումանյանի համապատասխան հրամանով դադարեցվել է Սուրբ Թերեզայի անվան բժշկական համալսարանի՝ բակալավրի և մագիստրոսի կրթական ծրագրերով գործունեության լիցենզիաների գործողությունը: ԿԳՄՍՆ-ից NEWS.am-ին հայտնում են, որ տվյալ համալսարանի ուսանողների կրթության շարունակականության ապահովման նպատակով նրանց հետագա ուսումնառությունը կկազմակերպվի այլ բուհերում: Համաձայն կարգի՝ վերոնշյալ գործընթացի իրականացման նպատակով անհրաժեշտ են հետևյալ գործողությունները. Սուրբ Թերեզայի անվան բժշկական համալսարանը լիցենզիայի գործողությունը դադարեցնելու մասին հրամանն ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ 5 աշխատանքային օրվա ընթացքում, սովորողին պետք է տրամադրի ազատման հրամանի և հաստատության հետ կնքված պայմանագրի պատճենները, ակադեմիական տեղեկանքը և միջնակարգ կամ միջին մասնագիտական կրթության ավարտական վկայականը, եթե սովորողը կատարել է հաստատության նկատմամբ իր պայմանագրային պարտավորությունները, այդ թվում՝ ուսման վարձի մասով: Սովորողը փաստաթղթերը ստանալուց հետո` ոչ ուշ, քան 5 աշխատանքային օրվա ընթացքում, տվյալ կիսամյակում իր հետագա ուսումնառության կազմակերպման համար կարող է դիմել տվյալ կամ հարակից մասնագիտությամբ (կրթական ծրագրով) ուսուցում իրականացնող, նախընտրելի մինչև երկու հաստատություն՝ ըստ ԿԳՄՍ նախարարության հաստատած ցանկի՝ նշելով համապատասխան բուհի տվյալ և նախընտրելի մինչև երկու հարակից մասնագիտություն (կրթական ծրագիր)՝ առաջին հայտի գերակայությամբ: Ուսումնական տարվա տվյալ կիսամյակում սովորողի՝ համապատասխան մասնագիտությամբ (կրթական ծրագրով) և կուրսում ուսումնառության կազմակերպման հնարավորությունը որոշվում է ընդունող հաստատության կողմից՝ տվյալ մասնագիտության (կրթական ծրագրի) համար լիցենզիայով սահմանված տեղերի շրջանակում ու ելնելով առաջացող առարկայական տարբերությունների (կրեդիտների, մոդուլների) և ակադեմիական պարտքերի սահմանված քանակը չգերազանցելու պայմանից: Տվյալ կուրսի համապատասխան կիսամյակի համար սովորողի՝ ուսումնառած հաստատության համապատասխան մասնագիտության (կրթական ծրագրի) ուսումնական պլանում չընդգրկված առարկայի կամ որևէ առարկայից կրեդիտների մեկ երրորդից ավելի տարբերությամբ պայմանավորված առարկայական (ծրագրային) տարբերությունների և ակադեմիական պարտքերի 30 կրեդիտը չգերազանցելու դեպքում սովորողը հաստատության ռեկտորի հրամանով կցագրվում է համապատասխան ակադեմիական խմբին, և նրան թույլատրվում է մասնակցել տվյալ մասնագիտության (կրթական ծրագրի) ուսումնական պարապմունքներին: Հակառակ դեպքում սովորողին առաջարկվում է իր ուսումնառությունը շարունակել այն ավելի ցածր կիսամյակից, որից ուսումնառության շարունակման՝ սույն կետում նշված պահանջը բավարարվում է: Տվյալ մասնագիտությամբ (կրթական ծրագրով) համապատասխան կուրսի բացակայության դեպքում հաստատության առաջարկությամբ և սովորողի համաձայնությամբ սովորողի ուսումնառությունը կարող է կազմակերպվել հարակից մասնագիտությամբ (կրթական ծրագրով), իսկ վերջինիս բացակայության պարագայում՝ այլ մասնագիտությամբ (կրթական ծրագրով)՝ անկախ տվյալ մասնագիտության (կրթական ծրագրի) համար լիցենզիայով սահմանված տեղերի քանակից: Սահմանված կարգի պահանջներին համապատասխան՝ երկու հաստատությունում ուսումնառության շարունակման հնարավորության դեպքում սովորողը պետք է ընտրի մեկ հաստատություն (կրթական ծրագիր), որով ցանկանում է շարունակել հետագա ուսումնառությունը: Տվյալ կիսամյակում սովորողի՝ հետագա ուսումնառության շարունակման համար նախատեսված ժամկետներում չդիմելու դեպքում հաջորդ ուսումնական տարվա կամ կիսամյակի ընթացքում սովորողի կրթության կազմակերպումը կարգավորվում է ՀՀ կրթության և գիտության նախարարի 2011 թվականի նոյեմբերի 17-ի N 1242-Ն հրամանով հաստատված կարգի պահանջներով: Սովորողի կողմից առարկայական տարբերությունների և ակադեմիական պարտքերի հանձնման համար հաստատության ռեկտորի հրամանով սահմանվում է ժամկետ մինչև տվյալ ուսումնական կիսամյակի քննաշրջանի սկիզբը՝ հրամանում նշելով առարկայական տարբերությունների և ակադեմիական պարտքերի ցանկը, առարկաների կրեդիտները և քննությունների հանձնման անհատական ժամանակացույցը: Ընդունող հաստատության կողմից սահմանված անհատական ժամանակացույցով նախատեսված առարկայական տարբերությունները և ակադեմիական պարտքերը հանձնելուց (առավելագույնը մեկ վերահանձնման հնարավորությամբ) հետո՝ 5 աշխատանքային օրվա ընթացքում, սովորողը հրամանագրվում է տվյալ հաստատությունում: Հաստատությունում սովորողի հրամանագրման դեպքում նրա ուսման վարձի չափը հաշվարկվում է տվյալ հաստատության համապատասխան ուսուցման ձևի և մասնագիտության (կրթական ծրագրի) համար՝ ըստ դասընթացների ընդհանուր գումարային կրեդիտների քանակի՝ հաշվի առնելով տվյալ հաստատությունում համապատասխան մասնագիտության (կրթական ծրագրի) համար տվյալ կուրսում սահմանված մեկ կրեդիտի արժեքը: Վճարովի ուսուցման համակարգում սովորողի հրամանագրումը կատարվում է միայն անհրաժեշտ վճարումները կատարելուց հետո, հաստատության կողմից սահմանած կարգով և ժամկետներում: Սովորողն ազատվում է նախկինում կրեդիտներ հավաքած առարկաների ուսումնական պարապմունքներից և ատեստավորումից: Սովորողը պարտավոր է վճարել միայն այն առարկայական դասընթացների (մոդուլների) համար, որոնք ուսումնառելու է: Տվյալ մասնագիտության (կրթական ծրագրով) ուսուցման լրիվ դասընթացն ավարտած և ուսումնական ծրագրով (պլանով) նախատեսված անհրաժեշտ համապատասխան կրեդիտները կուտակած և միայն ամփոփիչ ատեստավորման ենթակա սովորողների ամփոփիչ ատեստավորումը կարող է կազմակերպվել տվյալ կամ հաջորդ ուսումնական տարվա ավարտին, հաստատության սահմանած կարգով և ժամկետներում: Ամփոփիչ ատեստավորման նպատակով սովորողը կցվում է համապատասխան ամբիոնին և ստանում ավարտական աշխատանքի կամ մագիստրոսական թեզի նոր թեմա, եթե սովորողի ավարտական նախկին աշխատանքը կամ մագիստրոսական թեզը ամբիոնի կողմից պաշտպանության չի երաշխավորվում: Կից ներկայացնում ենք բարձրագույն ուսումնական այն հաստատությունների ցանկը, որոնցում կարող է կազմակերպվել սովորողների հետագա ուսումնառությունը, ինչպես նաև ընթացիկ կամ ամփոփիչ ատեստավորումը: ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարի մեկ այլ հրամանով կասեցվել է Սուրբ Թերեզայի անվան բժշկական համալսարանի միջին մասնագիտական կրթական ծրագրով գործունեության լիցենզիայի գործողությունը՝ մինչև խախտման պատճառների վերացումը: Միջին մասնագիտական կրթական ծրագրերով սովորող ուսանողների շահերն ու իրավունքները պաշտպանելու համար, հետագա ուսումնառությունն այլ ուսումնական հաստատություններում շարունակելու նպատակով Սուրբ Թերեզայի անվան բժշկական համալսարանը 5 աշխատանքային օրվա ընթացքում սովորողին պետք է տրամադրի ազատման հրամանի և հաստատության հետ կնքված պայմանագրի պատճենները, ակադեմիական տեղեկանքը և միջնակարգ կամ միջին մասնագիտական կրթության ավարտական վկայականը, եթե սովորողը կատարել է հաստատության նկատմամբ իր պայմանագրային պարտավորությունները (այդ թվում՝ ուսման վարձի մասով): Անհրաժեշտ տեղեկատվությունը և համապատասխան փաստաթղթերը պետք է տրամադրել միջին մասնագիտական կրթական ծրագրով սովորող ուսանողներին՝ ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարություն ներկայացնելու նպատակով:

ՀՀ զինվորական դատախազությունում ՀՀ գլխավոր դատախազ Արթուր Դավթյանն անցկացրել է խորհրդակցություն 2021թ. ընթացքում Զինված ուժերում հանցավորության դեմ պայքարի, 2020թ. պատերազմին առնչվող քրեական գործերով քննությունների ընթացիկ արդյունքների, ինչպես նաև ՀՀ զինվորական դատախազության և կայազորների դատախազությունների տարեկան գործունեության արդյունքների օրակարգով: Խորհրդակցությանը մասնակցել են ՀՀ պաշտպանության նախարարության, Ռազմական ոստիկանության, ԱԱԾ ներկայացուցիչները: ՀՀ գլխավոր դատախազի հրավերով քննարկմանը մասնակցել է նաև Արցախի Հանրապետության գլխավոր դատախազ Գուրգեն Ներսիսյանը: Արթուր Դավթյանը տեղեկացրել է, որ դրա անհրաժեշտությունը պայմանավորված է հատկապես նրանով, որ 2020թ. արցախյան պատերազմին առնչվող բազում հանգամանքներ խաչվում են ՀՀ և ԱրՀ իրավասու մարմիններում քննվող քրեական գործերով, և պետք է ապահովել դրանց շուրջ տեղեկատվության փոխանակում և համատեղ քննարկումներ: ՀՀ զինվորական դատախազ, ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Վահե Հարությունյանը զեկուցել է, որ ՀՀ ԶՈւ–ի և այլ զորքերի զորամասերում արձանագրվել է հանցագործության 2072 դեպք: 2020թ. համեմատ ԶՈՒ-ում հանցագործությունները նվազել են 944 դեպքով կամ 31.2%-ով: Ընդ որում՝ առանձնապես ծանր հանցագործությունները նվազել են 34.8%-ով, ծանր հանցագործությունները՝ 74,39%-ով։ Այս բնույթի հանցագործությունների տեսակարար կշիռն ընդհանուր առմամբ շարունակել է բարձր մնալ՝ պայմանավորված այն հանգամանքով, որ ռազմական դրության ռեժիմը պահպանվել է նաև 2021թ. առաջին եռամսյակի ընթացքում և նախորդ տարի գրանցվել են հակառակորդի կողմից հրադադարի խախտման համեմատաբար շատ դեպքեր։ Առանձնապես ծանր հանցագործություններից սպանության 10 դեպքը կատարվել է հակառակորդի կողմից, իսկ 4-ը` ԶՈՒ-ում ներքին սպանություններ են, 40-ը` հակառակորդի կողմից կատարված սպանության փորձեր, 11-ը՝ ռազմական դրության ժամանակ պետի նկատմամբ, իսկ 10-ը՝ ռազմական դրության ժամանակ ստորադասի նկատմամբ բռնի գործողություններ կատարելու դեպքեր են, 280-ը՝ ռազմական դրության ժամանակ զորամասը կամ ծառայության վայրն ինքնակամ թողնելու, 11-ը՝ հակառակորդի կողմից պետության տարածքային ամբողջականությունը խախտելու և այլն: 2021թ. ընթացքում ծառայության հետ կապված մահացել է 42 զինծառայող /2020թ.՝ 46/, որից 19-ը՝ հակառակորդի կողմից հրադադարի ռեժիմի խախտման հետևանքով: Բռնությամբ, ծառայողների արժանապատվությունը նվաստացնելուն ուղղված գործողություններով զուգորդված հանցագործությունների պատճառներից ու պայմաններից շարունակում է ակտուալ մնալ ներքին փոխհարաբերությունները կանոնակարգող նորմերի նկատմամբ զինծառայողների ոչ պատշաճ վերաբերմունքը: Առանձնացնելով այս խնդիրը՝ ՀՀ գլխավոր դատախազը նշել է, որ թեև ԶՈՒ-երում քրեական ենթամշակույթին բնորոշ մտածողությունից ածանցվող հարաբերությունների դեմ պայքարը տվել է որոշակի արդյունքներ, սակայն խնդիրը դեռ առկա է: Նա հանձնարարել է դատախազներին՝ ցանկացած նման դեպք, դրան նպաստող պայմանների ու պատճառների վերհանման տեսանկյունից, դարձնել մանրակրկիտ ուսումնասիրության առարկա, արդյունքներից ելնելով՝ միջնորդագրեր ներկայացնել իրավասու մարմնին: Նույն պահանջը ՀՀ գլխավոր դատախազը ներկայացրել է նաև Զինված ուժերում կոռուպցիոն հանցագործությունների բացահայտված դեպքերի հետ կապված՝ հաշվի առնելով, որ ՀՀ ԶՈւ և այլ զորքերի զորամասերում 2021թ. արձանագրված կոռուպցիոն բնույթի հանցագործությունների դեպքերից 192-ով հարուցվել են քրեական գործեր, որոնցից 12-ով վարույթը կարճվել է ոչ արդարացնող հիմքերով, 6 քրեական գործ՝ 14 անձանց վերաբերյալ, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան, իսկ մի մասով ընթանում է նախաքննություն: Նա անընդունելի է համարել հատկապես պատերազմից հետո բանակում կոռուպցիոն դրսևորումների շարունակումը: Խորհրդակցության ընթացքում առանձին անդրադարձ է կատարվել նաև 2020թ. Արցախի դեմ Թուրքիայի աջակցությամբ Արդբեջանի կողմից սանձազերծված պատերազմի հանգամանքներին առնչվող գործերի քննություններին: ՀՀ գլխավոր դատախազը նշել է, որ թեև նախընթաց շրջանում եղել են Զինված ուժերի մարտունակության դեմ ներքին հանցագործությունների առանձին գործերով առանձին անձանց քրեական հետապնդման ենթարկելու դեպքեր, սակայն ընդհանուր արդյունքները չեն կարող բավարար համարվել: Նա հանձնարարել է առաջնորդվել ոչ այնքան յուրաքանչյուր դրվագում յուրաքանչյուր զինծառայողի գործողություններին գնահատական տալու մոտեցմամբ, այլ դատախազական ցուցումներով, հանձնարարություններով քննությունն ուղղորդել մարտական գործողությունների ղեկավարման, կառավարման, պաշտպանության կազմակերպման խնդիրների, այդ մակարդակում կատարված հանցավոր արարքների և դրանց հետևանքների բացահայտմանը: Առաջին հերթին դա անհրաժեշտ է հետագայում այդպիսիք թույլ տալու հնարավորությունը բացառելու համար: Գլխավոր դատախազը կոնկրետ պահանջներ է դրել նաև Ադրբեջանի ռազմաքաղաքական ղեկավարության և ԶՈւ-ի կողմից կատարված միջազգային հումանիտար իրավունքի կոպիտ խախտումների, պատերազմական հանցագործությունների վերաբերյալ քննվող մեծածաված քրեական գործի առնչությամբ: Նրա գնահատմամբ՝ ՀՀ իրավասու մարմինների առջև դրված է Ադրբեջանի պաշտոնատար անձանց արարքներին տրվող քրեաիրավական գնահատականներն անհերքելի, ամուր և միջազգային իրավական հարթակներում օրինականության և թույլատրելիության առումով որևէ կասկած չհարուցող ապացույցներով ամրապնդելու խնդիր: Չնայած դրանց հիման վրա արդեն իսկ Ադրբեջանի կոնկրետ բարձրաստիճան պաշտոնատար անձանց նկատմամբ հարուցվել են քրեական հետապնդումներ, սակայն դրանց շրջանակն ընդլայնվելու է: Նա հանձնարարեց արագացնել նաև այս գործընթացը: ՀՀ գլխավոր դատախազը կանգ է առել նաև 2020թ. աղետաբեր պատերազմից հետո Ադրբեջանի զինծառայողների կողմից ՀՀ տարածքային ամբողջականությունը խախտելու արդյունքում շփման գծում տեղի ունեցած բախումների, դրանց հետևանքով ՀՀ ԶՈւ զինծառայողների գերեվարումներին առնչվող քրեական գործերի վրա: Նա նշել է, որ կոնկրետ մարտական իրավիճակում գերեվարված և քրեական հետապնդման ենթարկվող ցանկացած զինծառայողի քեական պատասխանատվության ենթարկելու հարցը պետք է լուծվի բացառապես տվյալ մարտական առաջադրանքի կատարմանն առնչություն ունեցող բոլոր զինծառայողների, այդ թվում նաև հրամանատարական կազմի գործողություններին քրեաիրավական գնահատականներ տալու արդյունքում՝ ելնելով արդարության և արդարադատության շահերից: Նա նաև նշել է, որ առաջիկայում նախաձեռնելու է ՀՀ ՊՆ-ի հետ խորհրդակցությունների շարք՝ ինչպես քրեական գործերով ի հայտ բերված՝ զորահավաքային զորակոչի ոլորտում առկա համակարգային խնդիրների, այնպես էլ քրեական վարույթների շրջանակներում կայազորների դատախազությունների դատախազների կողմից կատարված ուսումնասիրություններով վեր հանված՝ առաջնագծում զինծառայողների ծառայության և կեցության պայմանների, կահավորման, անհրաժեշտ ինժեներա-տեխնիկական աշխատանքների բավարարության խնդիրների շուրջ:

Գազի սակագինն ապրելի 1-ից սպառողների համար կբարձրանա 4․7 դրամով՝ դառնալով 143.7 դրամ։ Բացառություն են սոցիալապես անապահով սպառողները (տարեկան մինչև 600 խմ բնական գազ)։ [ՀԾԿՀ]